Natuur in het Strategisch Plan haven Antwerpen

Een aantal speciale beschermingszones (SBZ’s) die deel uitmaken van het Natura 2000-netwerk vallen geheel of gedeeltelijk samenvallen met het havengebied:

  • Vogelrichtlijngebied BE2300222 “De Kuifeend en Blokkersdijk”
  • Vogelrichtlijngebied BE2301336 ‘Schorren en polders van de Beneden-Schelde’
  • Habitatrichtlijngebied BE2300006 ‘Schelde- en Durme-estuarium van de Nederlandse grens tot Gent’

De aanwezigheid van deze SBZ’s speelde een belangrijke rol in het planningsproces van de voorbij decennia rond de haven van Antwerpen. De uitbreiding van de haven ging immers gepaard met de aantasting van de natuurlijke kenmerken van het gebied.

Op Linkerscheldeoever kwam het in 2001 tot een juridische impasse. Via een zogenaamd 'nooddecreet' werd een natuurcompensatieplan gekoppeld aan de verdere bouw van het Deurganckdok. Dit plan compenseerde tegelijk de natuurverliezen van enkele eerdere ingrepen ten koste van natuur. 

Door een correcte uitvoering van het compensatieplan werd verdere achteruitgang vermeden. Desondanks blijft de herstelopgave even groot. Bij verdere havenontwikkeling zullen de beschermde natuurwaarden in het gebied opnieuw onder druk komen te staan. De ad hoc compensatieprocedure is door de Europese Commissie als een uitzonderingsprocedure voorzien. Het herhaaldelijk toepassen hiervan leidt echter tot verdere versnippering en garandeert geen duurzame kwaliteitsvolle natuur zoals de Europese richtlijnen beogen.

In het voortgangsrapport van het ‘Strategisch Plan Linkerscheldeoevergebied’ in 2004 werd daarom een volwaardige en proactieve natuurontwikkeling als basisvoorwaarde voor alle verdere ontwikkeling op LSO vooropgesteld. Het moet ervoor zorgen dat de groei van de haven gelijke tred houdt met de instandhouding en ontwikkeling van kostbare ecosystemen.

Op Rechterscheldeoever werd, eveneens i.k.v. dit strategisch planningsproces, in de periode 2003-2005 een aanvang genomen met een aantal studies, waaronder de zogenaamde 'bufferstudie'. Daarin werd een combinatievoorstel ontwikkeld voor de noordoostelijke randzone van de haven (Zandvliet-Berendrecht-vormingsstation Noord-logistiek park).

Bladeren in het hoofdstuk 'Kader'